M-collectie

Meesters in beeld

11.06.2017 - 19.08.2018

Herken de hand van de meester

M heeft een rijke collectie middeleeuwse beeldhouwkunst, waar veel onderzoek naar gebeurt. Over de makers van deze beelden zijn vaak geen bronnen beschikbaar. Door te vergelijken en te kijken naar de stijl en techniek waarmee ze gemaakt zijn, proberen we ze toe te wijzen aan een bepaalde meester of atelier. In deze tentoonstelling krijg je als bezoeker de taal van het beeldhouwen aangereikt en kan je de beelden zelf leren lezen.

Kijk, herken en vergelijk

De tentoonstelling neemt twee oude Leuvense meesters minutieus onder de loep. Eerst en vooral is er de naamgeving van de meesters: die hangt vast aan één type beeld van zijn hand of in elk geval uit zijn atelier. Maar hoe logisch is het dat een beeldhouwer of atelier maar één enkel type beeld zou maken? Daar wil M alvast de finesses van ontdekken. 

Traditioneel spreken we van de Meester van de gekruisigde Christus en de Meester van de koude steen. Het gaat om twee anonieme beeldhouwers of in elk geval twee ateliers in Leuven – ik ben er nog niet uit of het om één enkele beeldhouwer ging – waaraan we verscheidene overgeleverde beelden toeschrijven op basis van een aantal typische stijlkenmerken. Ik wil het onderzoek dat al in de jaren 60 naar deze beeldengroepen is gebeurd, uitdiepen. Marjan Debaene, Diensthoofd Collecties Oude Kunst

Voer je eigen stijlonderzoek

Horen de beelden effectief samen? En zijn er misschien kenmerken die daarover meer zekerheid kunnen verschaffen? In de nieuwe opstelling zie je daarom een aantal werken van beide meesters/ateliers bij elkaar staan. Telkens zit er een vreemde eend in de bijt. We dagen je uit om de beelden te vergelijken en op basis van je eigen analyse te ontdekken wie het is. Kijk naar de manier waarop de lendendoek gedrapeerd is of hoe die ene haarlok over Christus’ schouder ligt. En let bijvoorbeeld op de vormgeving van de oogleden of de houding van de armen.

Laag per laag

Dergelijk stijlonderzoek, hoe nauwgezet het ook wordt uitgevoerd, houdt toch altijd een zweem van subjectiviteit in. Daarom vult M het aan met objectief wetenschappelijk onderzoek, waarbij een beeld laag voor laag bekeken wordt. Voor het eerst in Leuven gaan er Middeleeuwse beeldhouwwerken door een ziekenhuisscanner. Dankzij de CT-scan in UZ Leuven kunnen we onder de laag met kleurpigmenten kijken en echt de hand van de meester ontdekken. Soms is  een houten beeldhouwwerk gemonteerd uit verschillende stukken hout. Zo kan een beeldhouwer gebruik maken van een tak voor een arm. Zulke dingen blijven meestal onzichtbaar maar nu kunnen we ze ontdekken. Doordat we bijvoorbeeld kunnen vaststellen wat voor soort hout er gebruikt is en hoe verschillende blokken op elkaar gemonteerd zijn, levert het een ontzettend waardevolle bijdrage tot de correcte toeschrijving van beelden aan een bepaalde groep.